SỨC KHỎE CỦA BẠN, SỨ MỆNH CỦA CHÚNG TÔI 

Ung thư phổi có mấy loại?

Biên soạn: Ban biên tập VJMB 20/01/2018

Dựa vào hình dạng của tế bào ung thư khi quan sát dưới kính hiển vi, ung thư phổi được chia thành 4 loại: Ung thư biểu mô tế bào nhỏ, ung thư biểu mô tuyến, ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tế bào lớn.  

Ung thư biểu mô tế bào nhỏ là loại ung thư phát triển nhanh, nhưng dễ điều trị hiệu quả bằng thuốc chống ung thư và tia bức xạ. Đối với các loại ung thư khác như ung thư biểu mô tuyến, ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư biểu mô tế bào lớn, khối u sẽ mềm ra khi tế bào ung thư phát triển. Do đó liệu pháp hóa trị và xạ trị không đem lại nhiều hiệu quả như với ung thư biểu mô tế bào nhỏ.  

Vì vậy, người ta còn có cách chia khác là ung thư tế bào nhỏ và ung thư phổi không tế bào nhỏ (gộp 3 loại ung thư còn lại với nhau) 

Phân loại ung thư phổi và đặc trưng của từng loại 

1. Ung thư biểu mô tế bào nhỏ 

So với các loại khác, ung thư biểu mô tế bào nhỏ là loại ung thư có một tế bào nhỏ. Tốc độ phát triển của ung thư này rất nhanh, vì vậy nếu không được phát hiện sớm, việc điều trị sẽ không thể tiến hành kịp thời. Hóa trị là liệu pháp điều trị dễ đem lại hiệu quả đối với loại ung thư này.  

Các trường hợp ung thư biểu mô tế bào nhỏ hình thành ở gần lối vào phổi chiếm khoảng 15 – 20% tổng số ca mắc ung thư phổi. Có thể thấy rõ là thuốc lá có mối liên hệ trực tiếp tới căn bệnh này, đặc biệt là ở nam giới – đối tượng có tỷ lệ hút thuốc cao. 

2. Ung thư biểu mô tuyến 

Ung thư biểu mô tuyến là loại ung thư có tỷ lệ phát sinh cao nhất, chiếm hơn một nửa tổng số ca mắc ung thư phổi. Tỷ lệ mắc ung thư biểu mô tuyến ở nam giới là khoảng 40%, ở nữ giới là khoảng 70%.
Loại ung thư phổi mà phần lớn những người không hút thuốc mắc phải là ung thư biểu mô tuyến, rất nhiều trường hợp tế bào ung thư phát sinh phía bên trong phổi. 
 

3. Ung thư biểu mô tế bào vảy 

Ung thư biểu mô tế bào vảy chiếm khoảng 25% tổng số ca ung thư phổi và phần lớn bệnh nhân mắc bệnh này là đều nam giới. Thuốc lá được cho là nguyên nhân chính gây ra bệnh.  

Có rất nhiều trường hợp ung thư biểu mô tế bào vảy phát sinh ở gần lối vào phổi, nhưng cũng có trường hợp tế bào ung thư hình thành phía bên trong phổi. 

Ở giai đoạn đầu, khi khối u còn bé, việc tiến hành phương pháp chụp X-quang thông thường rất khó có thể giúp phát hiện bệnh sớm. 

4. Ung thư biểu mô tế bào lớn 

Nhìn chung, ung thư biểu mô tế bào lớn không có sự khác biệt rõ ràng so với các loại tế bào ung thư khác, ngoại trừ việc các tế bào ung thư này lớn hơn so với bình thường.  

Trong các loại ung thư phổi không tế bào nhỏ, đây là loại ung thư có tốc độ phát triển nhanh, tỷ lệ phát sinh thấp và chỉ chiếm khoảng 7% tổng số ca ung thư phổi. 

Ung thư phổi có nhiều loại, nhiều tính chất khác nhau 

Thông thường, tại một bộ phận cơ thể chỉ phát sinh một loại ung thư chính, ví dụ: phần lớn ung thư đại tràng, ung thư vú, ung thư xương… đều là ung thư biểu mô tuyến; đa phần ung thư cổ tử cung, ung thư thực quản… là ung thư biểu mô tế bào vảy. Ngược lại, ung thư phổi có rất nhiều loại. 

Ung thư phổi được chia thành 4 loại lớn: ung thư biểu mô tuyến, ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư tế bào lớn, ung thư tế bào nhỏ như trên. Ngoài ra, còn có các loại khác như ung thư biểu mô tế bào vảy - tuyến, u carcinoid, ung thư biểu mô bọc dạng tuyến… Thực tế số lượng ca mắc các loại này không nhiều. 

1. Tính nguyên phát hay di căn? 

Nhìn chung, ung thư phát sinh tại phổi gọi là ung thư nguyên phát, ung thư phát sinh tại một cơ quan khác (như vú, đại tràng) rồi di căn đến phổi theo mạch máu được gọi là ung thư phổi di căn. Vì ung thư phổi di căn mang tính chất của ung thư tại cơ quan nó phát sinh nên phương pháp trị liệu không giống so với ung thư phổi nguyên phát.  

2. Mỗi loại ung thư sẽ có bộ phận phát sinh khác nhau

Cấu tạo phổi

Ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư tế bào nhỏ dễ phát sinh tại phế quản chính của lối vào phổi (rốn phổi). Đặc biệt, ung thư tế bào nhỏ là loại ung thư nguy hiểm vì nó có thể di căn ngay từ giai đoạn đầu.
Hai loại ung thư này thường hay phát sinh ở những nơi khó phát hiện, có tốc độ phát triển nhanh. Vì thế, có trường hợp khi phát hiện ra, bệnh đã tiến triển đến giai đoạn di căn. So với các loại ung thư khác, ung thư tế bào nhỏ có thể được chữa trị hiệu quả bằng thuốc chống ung thư. Do đó, hóa trị là phương thức trị liệu thường được ưu tiên áp dụng.
 

Ung thư biểu mô tuyến và ung thư tế bào lớn là hai loại ung thư dễ phát sinh ở buồng phổi (phía trong phổi).  

Mặc dù chỉ chiếm khoảng 1% tổng số ca mắc ung thư phổi nhưng ung thư tế bào lớn lại có tốc độ sinh sản, phát triển nhanh. Khi các tế bào ung thư tế bào lớn này được phân chia nhỏ hơn, độ ác tính của nó cao tương đương với ung thư tế bào nhỏ.  

Hơn một nửa số ca mắc ung thư phổi là ung thư biểu mô tuyến. Giống như ung thư tế bào lớn, khi các tế bào ung thư phân chia nhỏ hơn, tốc độ sinh sản và di căn của chúng trở nên rất nhanh chóng. Vì vậy, sau vài năm, mặc dù kích thước khối u ung thư vẫn không thay đổi nhiều song thực chất đã tích tụ rất nhiều tế bào nhỏ bên trong.  

3. Rất khó phát hiện sớm loại và đặc trưng của ung thư

Kiểm tra ung thư phổi được thực hiện mỗi năm một lần bằng hình thức chụp X-quang

Vùng rốn phổi của phổi trái và phổi phải là nơi tập trung của khí quản lớn – ống dẫn khí chính, động mạch và tĩnh mạch lớn, tim, thực quản… Những cơ quan quan trọng này nằm trong lồng ngực, được bảo vệ bởi xương sườn và nhu mô phổi.

Nhìn chung, kiểm tra ung thư phổi được thực hiện mỗi năm một lần bằng hình thức chụp X-quang. Ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư tế bào nhỏ thường phát sinh ở gần lối vào phổi, dễ bị các điểm mù tạo ra bởi khí quản và tim gây cản trở, khiến việc phát hiện ung thư trở nên vô cùng khó khăn.

Ngoài ra, ngay cả đối với các loại ung thư dễ phát hiện như ung thư biểu mô tuyến và ung thư tế bào lớn (dễ phát sinh ở phía trong phổi), cũng có nhiều trường hợp khối u bị che khuất do xương sườn và các mạch máu, khiến việc phát hiện trở nên chậm trễ.

Các hình thức kiểm tra như chụp CT lồng ngực, xét nghiệm tế bào đờm giúp tăng hiệu quả của việc phát hiện bệnh sớm. Những người có tiền sử hút thuốc hay những người thường phải tiếp xúc với khói thuốc nên thực hiện những phương thức kiểm tra này.

Tùy theo các loại ung thư phổi và các tính chất của nó, phương thức trị liệu có thể thay đổi khác nhau. Người ta sẽ xác định rõ đó là loại ung thư nào, kiểm tra tình trạng phát triển, bộ phận phát sinh ung thư, tuổi và tình trạng của người bệnh để từ đó tìm ra phương pháp điều trị phù hợp.

 

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. Dịch vụ Thông tin Ung thư - Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Quốc gia (Nhật Bản)

2. Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Quốc gia (Nhật Bản)

3. Hướng dẫn khám và điều trị ung thư (Minds) - Japan Council for Quality Health Care (JCQHC)

4. Bệnh viện Ariake - Hiệp hội nghiên cứu Ung thư (Nhật Bản)

5. Cổng thông tin Sức khỏe - Y tế (KOMPAS) - Bệnh viện Đại học Keio

6. Các tài liệu tham khảo khác

Tư vấn trực tiếp