Website đang trong quá trình vận hành thử nghiệm, mọi góp ý xin liên hệ qua email contact@vjmb.vn!
SỨC KHỎE CỦA BẠN, SỨ MỆNH CỦA CHÚNG TÔI 

Các biện pháp phòng chống ung thư dành cho mọi đối tượng từ trẻ đến già

Biên soạn: Ban biên tập VJMB 16/01/2018

Ung thư là căn bệnh nguy hiểm, phổ biến và bất kỳ ai cũng có thể mắc phải. Nguyên nhân mắc ung thư phần lớn là bởi những thói quen sinh hoạt được duy trì trong suốt một thời gian dài. Vì vậy, nâng cao nhận thức về phòng ngừa ung thư ngay từ khi còn trẻ là việc vô cùng quan trọng.

Bất kỳ đối tượng nào cũng có thể mắc ung thư

Ung thư là căn bệnh gây tử vong hàng đầu tại Nhật Bản. Hiện nay, cứ hai người Nhật sẽ có một người từng mắc ung thư một lần trong đời. Ung thư không phải là bệnh của “người khác” mà là căn bệnh phổ biến và có thể mắc phải đối với bất cứ ai.

Mặc dù có một số trường hợp thuộc về di truyền, nhưng phần lớn ung thư gây ra bởi những thói quen sinh hoạt được duy trì trong suốt một thời gian dài. Vì vậy, nâng cao nhận thức về phòng ngừa ung thư ngay từ khi còn trẻ và khỏe mạnh là việc vô cùng quan trọng. 

Bài viết xin giới thiệu về một số cách phòng chống ung thư cơ bản mà bất cứ ai cũng có thể làm được ngay từ khi còn trẻ.

Thuốc lá – nguyên nhân chính của mọi loại ung thư


Thuốc lá là nguyên nhân chính gây ung thư

Mặc dù ung thư có thể phát sinh ở nhiều bộ phận khác nhau, nhưng nguyên nhân chính của hầu hết mọi loại ung thư đều bắt nguồn từ thói quen hút thuốc lá. 

Theo một cuộc khảo sát do nhóm Nghiên cứu dự phòng của Viện Nghiên cứu Ung thư Quốc gia Nhật Bản tiến hành, những người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư cao gấp 1,5 lần so với những người không hút thuốc. Theo dữ liệu về "Mối liên quan giữa ung thư và thói quen sinh hoạt" do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố, thuốc lá là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các loại ung thư sau đây:

* Ung thư miệng
* Ung thư vòm họng
* Ung thư thanh quản
* Ung thư thực quản
* Ung thư dạ dày
* Ung thư phổi
* Ung thư tuyến tụy
* Ung thư gan
* Ung thư thận
* Ung thư tiết niệu
* Ung thư bàng quang
* Ung thư cổ tử cung
* Bệnh bạch cầu nguyên bào tủy

Dựa vào đây có thể thấy, những loại ung thư dễ mắc phải của người Nhật đều có “quan hệ mật thiết” với thuốc lá. Đặc biệt, những cơ quan có nguy cơ mắc ung thư cao chủ yếu là các cơ quan tiếp xúc trực tiếp với khói thuốc lá như khoang miệng, đường hô hấp, cơ quan tiêu hóa phía trên… Ví dụ, người hút thuốc lá có nguy cơ phát sinh ung thư phổi cao gấp bốn lần so với người không hút thuốc và khoảng 97% bệnh nhân mắc ung thư thanh quản đều hút thuốc lá.


Thuốc lá và nguy cơ tử vong do ung thư
(Nguồn: Trung tâm Thông tin giải pháp Ung thư - Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Quốc gia Nhật Bản)

Ngoài ra, các chất có hại trong thuốc lá còn có thể di chuyển đến khắp các bộ phận trong cơ thể qua đường máu, làm tăng nguy cơ ung thư ở ngay cả những vùng không tiếp xúc trực tiếp với khói thuốc. Vậy nên, việc dừng hút thuốc lá đóng vai trò vô cùng quan trọng để ngăn ngừa ung thư trong tương lai.

Không nên uống quá nhiều rượu!

 Người ta vẫn thường cho rằng rượu gây ít ảnh hưởng đến sức khoẻ hơn so với thuốc lá, và nó còn được mệnh danh là phương thuốc hàng đầu trong trăm loại thuốc. Nhưng trên thực tế, rượu là một yếu tố nguy hiểm có thể dẫn đến nhiều loại ung thư khác nhau. Theo công bố của WHO, rượu là tác nhân làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư dưới đây:

* Ung thư miệng
* Ung thư vòm họng
* Ung thư thanh quản
* Ung thư thực quản
* Ung thư đại tràng (nam giới)
* Ung thư vú

Quá trình phân giải rượu của cơ thể sẽ sản sinh ra một chất có tên gọi là acetaldehyde. Acetaldehyde chính là nguyên nhân gây đau đầu, mệt mỏi khi say rượu, đồng thời là tác nhân độc hại gây ra ung thư.
Cơ thể chúng ta có chứa enzyme aldehyde dehydrogenase có khả năng chuyển hóa acetaldehyde trong rượu thành chất vô hại. Đối với những người có hoạt tính enzyme này yếu bẩm sinh, nguy cơ mắc ung thư của họ sẽ tăng lên do các chất độc hại trong rượu tồn tại trong cơ thể lâu hơn người bình thường. Ví dụ, những người bị đỏ mặt khi uống rượu là tuýp người có hoạt tính enzyme yếu. Những người có hoạt tính enzyme yếu như thế không nên uống quá nhiều.

Loại bỏ béo phì – nhân tố gây ung thư

Cùng với thuốc lá và rượu, béo phì cũng là một trong những nhân tố làm tăng nguy cơ ung thư. Theo công bố của WHO, béo phì có thể là nguyên nhân dẫn đến các loại ung thư dưới đây:

* Ung thư thực quản (ung thư biểu mô tuyến)
* Ung thư đại tràng
* Ung thư vú (hậu mãn kinh)
* Ung thư thân tử cung
* Ung thư thận
* Ung thư tuyến tụy

Tùy thuộc vào từng loại ung thư mà béo phì có những tác động khác nhau tới cơ thể. Ví dụ trong trường hợp ung thư đại tràng, chức năng của ruột trở nên kém đi do người béo phì ít vận động, từ đó dẫn đến tình trạng các chất gây ung thư dễ tồn đọng trong cơ thể. Ngoài ra, béo phì cũng là nguyên nhân khiến nồng độ insulin trong máu tăng cao, làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.

So với phương Tây, tỷ lệ béo phì của người Nhật vẫn chưa phải ở mức cao, tuy nhiên cần đặc biệt chú ý hơn vì trong vài năm trở lại đây, tỉ lệ này đã và đang tăng đều. Đồng thời, cân nặng quá lớn cũng là một điều không tốt nên chúng ta cần cố gắng duy trì mức trọng lượng phù hợp.

Thực hiện chế độ ăn uống cân bằng, khỏe mạnh

 Bữa ăn hàng ngày cũng là một phần rất quan trọng trong việc phòng ngừa ung thư. Về cơ bản, chúng ta chỉ cần thực hiện chế độ ăn cân bằng nhiều loại thực phẩm khác nhau. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần chú ý những điều sau:

Không ăn quá nhiều muối

Ăn quá nhiều muối sẽ làm tăng huyết áp cũng như tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Người ta cho rằng tỷ lệ mắc ung thư dạ dày và tỷ lệ mắc bệnh HP tại Nhật từ xưa đến nay luôn cao là do thức ăn của họ quá mặn. Vậy nên, việc nêm và ướp muối vừa phải cho các món ăn là một việc rất quan trọng để giữ gìn sức khỏe và phòng ngừa ung thư.

Không ăn thịt đỏ và các loại thịt đã qua chế biến

Người ta đã đưa ra nhiều dữ liệu chứng minh rằng các loại thịt đỏ như bò, lợn và thịt đã qua chế biến làm tăng nguy cơ mắc ung thư ruột già. Tất nhiên sẽ không có vấn đề gì nếu chúng ta ăn chúng ở mức độ vừa phải, nhưng hãy nhớ không nên ăn quá nhiều.

Không ăn đồ nóng

Khi chúng ta ăn những đồ quá nóng như trà hoặc súp, niêm mạc của thực quản sẽ bị tổn thương, dẫn đến làm tăng nguy cơ mắc ung thư thực quản. Do đó, với những thức ăn quá nóng, chúng ta nên để nó nguội đến mức vừa phải trước khi ăn.

Ăn nhiều rau củ quả

Trước nay, rau quả vẫn được biết đến là loại thực phẩm giúp làm giảm nguy cơ ung thư da do chúng có chứa Polyphenol – chất có tác dụng chống oxy hoá. Vậy nên, các thực phẩm giàu chất xơ này có thể bảo vệ DNA trong tế bào khỏi các oxy hoạt tính. Do đó, chúng ta cần luôn ghi nhớ ăn uống đầy đủ rau củ quả.

Ngoài ra, còn có nhiều cách phòng ngừa ung thư khác nhau như tập thể dục ở mức độ thích hợp, phòng tránh tia cực tím... Nhưng điều quan trọng trước tiên là phải đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng, khỏe mạnh để có thể giảm thiểu nguy cơ phát sinh ung thư trong tương lai.

 

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. Dịch vụ Thông tin Ung thư - Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Quốc gia (Nhật Bản)

2. Sách "Phòng ngừa ung thư dựa trên các cơ sở khoa học" (Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Quốc gia Nhật Bản)

3. Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe và Xã hội - Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Quốc gia (Nhật Bản)

4. Các tài liệu tham khảo khác

Tư vấn trực tiếp