Website đang trong quá trình vận hành thử nghiệm, mọi góp ý xin liên hệ qua email contact@vjmb.vn!
SỨC KHỎE CỦA BẠN, SỨ MỆNH CỦA CHÚNG TÔI 

Liệu pháp laser là gì?

Biên soạn: Ban biên tập VJMB 16/01/2018

Liệu pháp laser là phương pháp sử dụng tia laser từ đầu đèn nội soi để đốt cháy bộ phận phát sinh tế bào ung thư. Việc điều trị bằng liệu pháp này khó gây ra tổn thương cho những tế bào bình thường xung quanh, đồng thời dễ dàng giữ lại các chức năng ban đầu của cơ thể.

Sử dụng laser để tiêu diệt tế bào ung thư

Liệu pháp laser là phương pháp sử dụng tia laser từ đầu đèn nội soi để đốt cháy bộ phận phát sinh tế bào ung thư.

Vì phương pháp này sử dụng đèn nội soi nên không cần tiến hành phẫu thuật mổ bụng, đồng thời phạm vi bị đốt cháy nhỏ nên việc điều trị khó gây ra tổn thương cho những tế bào bình thường xung quanh, đồng thời dễ dàng giữ lại các chức năng ban đầu của cơ thể.

Có hai liệu pháp laser: phương pháp đốt cháy khối u và liệu pháp quang động lực.

Phương pháp đốt cháy khối u

Cũng giống như suy nghĩ của mọi người, liệu pháp laser chính là phương pháp đốt cháy khối u bằng cách sử dụng chùm laser năng lượng cao chiếu tới các bộ phận phát sinh tế bào ung thư. Liệu pháp này được sử dụng để điều trị ung thư phổi, ung thư thanh quản, ung thư dạ dày, ung thư đại tràng, ung thư cổ tử cung...

Khi tiến hành liệu pháp này, trước hết người ta sẽ gắn thiết bị laser vào đầu của đèn nội soi, sau đó đưa đèn nội soi này vào trong cơ thể bệnh nhân và tiến gần đến khu vực có khối u. Khi chiếu tia laser ở cự ly gần, tế bào ung thư bị biến tính protein do nhiệt độ cao, từ đó bị đốt cháy và tiêu diệt.

Ưu điểm lớn nhất của phương pháp này là không yêu cầu phẫu thuật mổ bụng, do đó bệnh nhân không phải chịu nhiều đau đớn. Hơn nữa, khi kết hợpvới phương pháp nội soi, chúng ta có thể chiếu các tia laser đến các bộ phận có bệnh một cách chuẩn xác nhất.

Mặt khác, phương pháp này có nhược điểm là gây ra viêm loét nghiêm trọng trong quá trình đốt cháy, dẫn đến nguy cơ mắc các di chứng như xuất huyết, dùi lỗ (tạo ra các lỗ tại cơ quan đó)…

Ví dụ, trong trường hợp điều trị ung thư đại tràng, có khả năng các tia laser này sẽ khiến thành ruột xuất hiện nhiều lỗ do năng lượng xuất ra khi đốt cháy khối u thường rất cao.

Xét về hiệu quả trị liệu, so với phẫu thuật, phương pháp này vẫn có nguy cơ để sót lại tế bào ung thư.

Vì vậy, phương pháp đốt cháy khối u chỉ được áp dụng đối với ung thư giai đoạn đầu và đối với những trường hợp bác sĩ chẩn đoán khối u có thể bị đốt cháy hoàn toàn bằng tia laser.

Liệu pháp quang động lực (PDT)

Trong liệu pháp quang động lực, người ta sẽ tiêm vào tĩnh mạch một chất đặc biệt có khả năng xâm nhập vào tế bào ung thư một cách dễ dàng, sau đó tiến hành chiếu các tia laser để tạo ra phản ứng hóa học với các chất đó.

Sau khi được tiêm vào tĩnh mạch, chất này sẽ di chuyển gần đến mầm bệnh. Vì chất đặc biệt này có tính nhạy cảm ánh sáng (phản ứng mạnh với ánh sáng) nên nếu chiếu các tia laser có bước sóng đặc thù vào khu vực ung thư thì sẽ xảy ra phản ứng hóa học giữa thuốc và laser. Nhờ đó tạo ra oxy hoạt tính và tiêu diệt tế bào ung thư.  

Nói cách khác, liệu pháp quang động lực này sẽ tấn công các tế bào ung thư mạnh hơn hình thức chiếu laser thông thường. Bởi vậy, so với phương pháp laser trước đây (phương pháp đốt cháy khối u), phương pháp này giúp việc chiếu các tia laser chuẩn xác và đúng trọng tâm hơn.

Phương pháp trị liệu bằng laser truyền thống đôi khi cũng có thể gây tổn thương các tế bào bình thường khác mặc dù phạm vi chiếu xạ nhỏ. Trong khi đó, phương pháp quang động lực (PDT) có phạm vi và thời gian chiếu laser ít hơn, giúp bệnh nhân tránh được nhiều đau đớn.

Ngay cả khi lượng tia laser xuất ra có mức năng lượng thấp, phương pháp quang động lực được kỳ vọng sẽ đem lại hiệu quả tương tự; nhờ vậy những nguy cơ về xuất huyết, dùi lỗ… cũng có thể giảm bớt so với phương pháp đốt cháy khối u.

Tuy nhiên, liệu pháp quang động lực (PDT) chỉ có thể áp dụng cho điều trị ung thư giai đoạn đầu, khi ung thư vẫn còn trong lớp niêm mạc. Phương pháp này chủ yếu được sử dụng trong điều trị ung thư phổi, ung thư thực quản, ung thư bàng quang…

Ví dụ, nếu ung thư phổi vẫn còn ở giai đoạn đầu, khối u chỉ có đường kính 1cm, bệnh nhân có thể được chữa khỏi gần như hoàn toàn nhờ phương pháp quang động lực. Cũng giống như phương pháp đốt cháy khối u, khả năng tiêu diệt hoàn toàn các tế bào ung thư phụ thuộc rất nhiều vào kích thước của khối u, do đó cần chẩn đoán một cách cẩn thận để xem xét tính phù hợp của phương pháp này đối với tình trạng hiện tại của người bệnh.

Ngoài ra, sau khi sử dụng chất cảm quang, cơ thể sẽ trở nên nhạy cảm với ánh sáng, do đó bệnh nhân cần tránh tiếp xúc với tia cực tím trong một thời gian nhất định.

Tùy thuộc vào loại thuốc sử dụng mà bệnh nhân có thể sẽ phải ở nhà, không ra ngoài từ 2 – 4 tuần để tránh ánh nắng mặt trời. Nếu tiếp xúc với ánh nắng mặt trời ngay sau khi trị liệu, người bệnh có thể bị cháy nắng nghiêm trọng.

Trong thực tế, không nhiều bệnh nhân có thể phát hiện ung thư sớm và có thể điều trị bằng liệu pháp laser. Song nếu xem xét về những gánh nặng sức khỏe bệnh nhân phải chịu đựng, đây thực sự là phương pháp trị liệu tốt hơn nhiều so với phẫu thuật.

Vì vậy, dù không nhận thấy triệu chứng bất thường nào thì chúng ta vẫn nên tiến hành kiểm tra sức khỏe định kỳ để có thể phát hiện ung thư một cách sớm nhất.

 

Nguồn tài liệu tham khảo:

1. Bệnh viện trực thuộc khoa Y học - Đại học Tokyo

2. Dịch vụ Thông tin Ung thư - Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Quốc gia (Nhật Bản)

3. Cổng thông tin hỗ trợ ung thư (gansupport.jp)

4. Các tài liệu tham khảo khác

Tư vấn trực tiếp